5 nguyên tắc sử dụng kháng sinh

Mục đích của 5 nguyên tắc sử dụng kháng sinh: Tăng hiệu quả sử dụng, giảm tác dụng không mong muốn, hạn chế kháng thuốc.

- Chỉ sử dụng kháng sinh khi có nhiễm khuẩn: kháng sinh thường chỉ có tác
dụng trên vi khuẩn, nên cần xác định xem cơ thể có nhiễm khuẩn hay không
mới dùng kháng sinh. Có thể xác định bằng 2 cách: xét nghiệm cận lâm
sàng (nuôi cấy bệnh phẩm) hoặc chuẩn đoán lâm sàng (sốt cao trên 39oC).
- Lựa chọn kháng sinh hợp lý: tam giác lựa chọn “người bệnh – virus – kháng
sinh”. Thời gian cân nhắc: 3t1/2, chú ý kháng sinh có PAE.
- Sử dụng kháng sinh đúng liều, đúng cách và đủ thời gian
o Lựa chọn liều tùy thuộc mức độ nhiễm bệnh, tuổi, thể trạng bệnh
nhân.
o Dùng liều điều trị ngay từ đầu, không được dùng kiểu tăng liều từ từ
o Dùng liên tục, không ngắt quãng, không giảm liều từ từ.
o Tùy từng bệnh mà thời gian điều trị phù hợp.
o Sau 2-3 ngày hết triệu chứng vẫn tiếp tục dùng thêm kháng sinh.
- Phối hợp kháng sinh hợp lý: Mục tiêu
 Mở rộng phổ tác dụng, gia tăng hiệu quả điều trị.
 Rút ngắn thời gian điều trị
 Đề phòng kháng thuốc
Một số lưu ý (có thể sẽ nằm trong câu hỏi thi):
 Các phối hợp làm tăng tác dụng: penicillin + chấtức chếbeta
latamase; penicillin + aminosid; sulfamethoxazol +
trimethoprim.
 Các phối hợp gây mất tác dụng: kháng sinh kìm khuẩn với
kháng sinh diệt khuẩn: penicillin + tetracyclin.
 Các kháng sinh tương kỵ với nhau: gentamycin (base) +
penicillin (acid), không trộn lẫn vỡi nhau trong cùng 1 bơm
tiêm hay dịch truyền vì có thể làm mất tác dụng của nhau.Chú
ý vì gentamycin lại thuộc aminosid.Bản Quyền: Nhóm HG&HB – P1K66 ---------------- Fighting!!! Win!
47
- Dự phòng kháng sinh hợp lý: nhằm tránh nhiễm khuẩn và nhiễm khuẩn tái
phát. Cần thận trọng vì nếu dự phòng bừa bãi sẽ tạo ra chủng kháng kháng
sinh.
VD: chống thấp tim do liên cầu, chống thải ghép cơ quan, dự phòng trước
can thiệp nha khoa. Dự phòng nhiễm HIV từ